Kahraman Baykuş - Kanatlanan Kültür

1.5C Isınma vs 2.0C Isınma

Feindbild

無欠の果て
Üstat Kullanıcı
Daha önce küresel ısınmayla ilgili, 1.5 derece artış ve 2.0 derece artış arasında çok fazla fark olduğunu ve bilim dünyasının şu an bunu 1.5 derecenin altında tutmak için acil çağrı yaptığını söylemiştim. Carbon Brief sitesinin bilimsel çalışmalardan derlediği bir listenin belli kısımlarını aşağıda Türkçe'ye çevirdim. Her kısma kaynak olan makaleler, yazının sonunda belirtilmiştir.

İyi okumalar.


OKYANUSLAR



1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C
2100 itibariyle su yükselişi48 cm56 cm
2300 itibariyle su yükselişi59 cm81 cm
Denizde sıcaklık dalgası
olan günlerde küresel artış
16 kat23 kat
Okyanus asitliği
2050 itibariyle%17% 29
2100 itibariyle%9%24
2300 itibariyle%6%16





BUZ



1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C3.0[sup]o[/sup]C
Arktik deniz buzu
Bu ısınmaya ulaşmadan önce
en az bir kere buzsuz bir Arktik yaz
geçirme olasılığı
%10%80%100
Herhangi bir sene içerisinde buzsuz
bir Arktik yaz geçirme olasılığı
%3%16%63
Permafrost
2300 itibariyle permafrostun erimiş
alanı
4.8 km[sup]2[/sup]6.6 km[sup]2[/sup]
Buzullar
21. yy içinde küresel olarak buzul
kaybı (yükselen su miktarı olarak)
76 mm89 mm






SICAKLIK



1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C
Yıllık maksimum günlük sıcaklık1.7[sup]o[/sup]C artış2.6[sup]o[/sup]C artış
Sıcak günler%16 artış%25 artış
Sıcak günlerin ortalama süresi17 gün35 gün
Sıcak dalgalarına küresel maruz kalma
Her 5 yılda ciddi bir sıcaklık dalgasına
en az bir kez maruz kalan populasyon
%14%37
Her 20 yılda ciddi bir sıcaklık dalgasına
en az bir kez maruz kalan populasyon
%50%70
Her 20 yılda ekstrem bir sıcaklık dalgasına
en az bir maruz kalan populasyon
%9% 28
Karada sıcak ekstrem havanın görülme sıklığı%129 artış%343 artış
Karada soğuk ekstrem havanın görülme sıklığı%54 düşüş%82 düşüş






YAĞMUR



1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C
Ortalama yağmur düşüşü%2 artış%4 artış
Yağmur yoğunluğu%2 artış%4 artış
Karaya düşen yağmurlarda
ekstremliğin sıklığı
%17 artış%36 artış





KURAKLIK


1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C3.0[sup]o[/sup]C
Ortalama kuraklık süresi (ay)2410
Su kıtlığına maruz kalan populasyon271 milyon388 milyon
Aşırı kuraklığa maruz kalan küresel populasyon132.5 milyon194.5 milyon



FIRTINALAR ve SELLER


1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C
Yıllık küresel tropik kasırga sayısı
Toplam tropik kasırgalar0.9 (düşmüş)4.1 (düşmüş)
Kategori 4 kasırgalar2.11.2
Kategori 5 kasırgalar1.41.2
Kıyı bölgesinde sele maruz kalan
küresel populasyon
2055 itibariyle28 milyon/yıl30 milyon/yıl
2095 itibariyle60 milyon/yıl72 milyon/yıl
2295 itibariyle136 milyon/yıl162 milyon/yıl





EKİNLER


1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C
2100 itibariyle ortalama ekin
verimi değişimi
Mısır%6 düşüş%9 düşüş
Buğday%5 düşüş%4 düşüş
Büyüme sezonu uzunluğu5 gün artış8 gün artış
Var olan tarlalardaki ekin
verimi
Buğday (küresel)%2 artış%0
Mısır (küresel)%1 düşüş%6 düşüş
Soya (küresel)%7 artış%1 artış
Çeltik (küresel)%7 artış%7 artış
Buğday (tropikler)%9 düşüş%16 düşüş
Mısır (tropikler)%3 düşüş%6 düşüş
Soya (tropikler)%6 artış%7 artış
Çeltik (tropikler)%6 artış%6 artış





DOĞA


1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C4.5[sup]o[/sup]C
İklimsel yaşam alanlarının %50'sinden
fazlasını kaybeden tür oranı
Omurgasızlar%6%18%68
Omurgalılar%4%8%44
Bitkiler%8%16%67
Böcekler%6%18%67
Memeliler%4%8%41
Kuşlar%2%6%40
Kelebekler & Güveler%4%10%58
Yusufçuklar & Kızböcekleri%1%2%21
Kurak alanlarda ortalama ısınma2.4-3.0[sup]o[/sup]C artış3.2-4.0[sup]o[/sup]C artış
Nemli alanlarda ortalama ısınma1.8-2.0[sup]o[/sup]C artış2.4-2.6[sup]o[/sup]C artış





EKONOMİ


1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C4.0[sup]o[/sup]C
2100'de küresel gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH)%8 düşüş%13 düşüş
Su yükselmesi dolayısıyla selin yarattığı
senelik hasar
10.2 trilyon dolar11.7 trilyon dolar
Isınma ve serinlemeye sebebiyle enerji talebi artışının GSYH'ye etkisi%0.05 düşüş%0.19 düşüş%0.9 düşüş





SAĞLIK


1.5[sup]o[/sup]C2.0[sup]o[/sup]C
Kurak alanların sıtmaya uygunluğu%19 artış%27 artış
Nemli alanların sıtmaya uygunluğu%6 artış%8 artış



Kaynak Makaleler


OKYANUSLAR

https://www.nature.com/articles/s41586-018-0383-9
http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aaac87
https://www.earth-syst-dynam.net/9/817/2018/esd-9-817-2018.html

http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/376/2119/20160448



BUZ


https://www.nature.com/articles/s41558-018-0124-y

https://www.nature.com/articles/nclimate3262

https://www.nature.com/articles/s41558-018-0093-1



SICAKLIK


http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/376/2119/20160452

http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aaafd6

http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aab827

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/2018EF000813



YAĞMUR


http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/376/2119/20160452

http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aaafd6

KURAKLIK

https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/2017GL076521
https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1029/2018GL078789

https://www.earth-syst-dynam.net/9/267/2018/



FIRTINALAR ve SELLER


https://www.earth-syst-dynam.net/9/187/2018/esd-9-187-2018.html

http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/376/2119/20160448



EKİNLER


http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aaba48

http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aaafd6

https://www.earth-syst-dynam.net/7/327/2016/esd-7-327-2016.html



DOĞA


https://www.nature.com/articles/nclimate3275

http://science.sciencemag.org/content/360/6390/791



EKONOMİ


http://rsta.royalsocietypublishing.org/content/376/2119/20160460

http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aacc76/meta

http://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/aab724/meta



SAĞLIK


https://www.nature.com/articles/nclimate3275
 
Acı tabloyu güzel gösteren bir çalışma. Çok temiz ve anlaşılması kolay olmuş. Ellerine sağlık.
 
Bu tablolar çevremize anlatırken baya yardımcı olacak cinsten. Emeğine sağlık abi.
 
Bu tablolar çevremize anlatırken baya yardımcı olacak cinsten. Emeğine sağlık abi.
Eyvallah, zaten amacım kısmen de buydu. İngilizce'si iyi olan birine anlatıyorsan, doğrudan İngilizce orijinal kaynağı da atabilirsin. Görsel açıdan çok daha iyi ve çevirmediğim pek çok kısım da var.

Acı tabloyu güzel gösteren bir çalışma. Çok temiz ve anlaşılması kolay olmuş. Ellerine sağlık.
Yep. Ancak kimi açılardan da, belli çevrelerin dediği kadar kötü bir senaryo olmadığı da görülüyor. 2 derece ısınma evet bayağı kötü ama her şeyin biteceği bir nokta değil.

Bunlar dışında eklemek isterim ki, tablolar 70 makale kullanarak hazırlanmış ama bunlar kesinlikle değişmez şeyler değil. İklim değişikliğinde sıcaklık artışını tahmin etmek nispeten daha kolay fakat iklim değişikliğinin etkilerini net kestirmesi zor bir şey. Şahsen ben bu tablolardan farklı tahminler yapan makalelere de denk geldim. Ancak yine de bu tablolar genel olarak farkları ortaya koyuyor.
 
2 derece ısınma evet bayağı kötü ama her şeyin biteceği bir nokta değil.
Zaten bizim enerji hammaddeleri ve fiziksel jeoloji gibi derslerimizde de küresel ısınmaya konu geliyordu ve hocaların çoğ (ve onların okuduğu diğer hocaların makaleleri) durumun dönülmez akşamın ufku olmadığı yönünde idi. Ancak işte bu "ya toparlarız abi" kafası da hep ertelemeye itiyor otoriteleri sanki :D
 
2 derece ısınma evet bayağı kötü ama her şeyin biteceği bir nokta değil.
Zaten bizim enerji hammaddeleri ve fiziksel jeoloji gibi derslerimizde de küresel ısınmaya konu geliyordu ve hocaların çoğ (ve onların okuduğu diğer hocaların makaleleri) durumun dönülmez akşamın ufku olmadığı yönünde idi. Ancak işte bu "ya toparlarız abi" kafası da hep ertelemeye itiyor otoriteleri sanki :D
Aslında toparlama değil de, ortada -bilimsel olmayan- çok farklı söylemler var. İnkarcılar böyle bir şey olmadığını veya olsa bile çok az olduğunu söylüyor. Bir grup kıyametçi 2.0 derece geçilirse dünyanınn %90 yok olacağını falan söylüyor. Hatta altı aya, bir aya falan diye rakam verenini bile gördüm :D Bunlar bilimsel desteği olmayan sallamalar tabii.

Şurası bir gerçek. Şu ana kadar verdiğimiz hasar en azından bir kaç yüzyıl geri döndürülemez bir şey. Geri dönüşü olmayan 400 ppm CO2 eşiğini de aştık. Aynı zamanda 1.5C eşiği aşılırsa çok daha kötü bir hal de alacak, hele 2.0'a çıkılırsa. Misal, Arktikte buzsuz yaz olasılığı %10'dan 80'e fırlıyor böyle bir durumda. Ancak 2.0 aşılırsa ne medeniyet %100 yok olacak, ne de verdiğimiz hasarı "toparlayabiliriz". Öyle bir şey yok. Ha, ısınma derecesi daha çok yükseldi mi, medeniyet cidden yok olabilir de.

Önemli olan tek şey, önümüzdeki 10 yıl içinde salınımların 1.5C altında kalacak şekilde düşürülmesi.
 
Üst