Yazıyı okudum, güzel bir özet olmuş. Genel olarak katıldığımı söylemeliyim. Mobalarla ilişkisi tam olarak nasıldır bilmiyorum çünkü bu çok geniş bir piyasa ve MMO'ların bu dönüşümünü etkileyebilecek çok fazla şey var. Bunlardan birisi oyun piyasasının bu dönüşümü olabilir.
Yazının en vurucu kısmı sonu olmuş.
"Şöyle bir düşünün iyi bir Mmorpg oyunu yapmak min. 4-5 sene alabiliyor ve onu günümüz Mmolar kadar içerikle doldurmak için en az 3-4 sene daha gerekebiliyor. Yani burada min. 8 yıllık bir emekten bahsediyoruz. Siz bir firma olsanız yapımı belki 1 sene bile sürmeyip, kazancı daha garanti olan Battle Royale, rekabetçi shooter, tactical shooter oyunu yapmayı tercih etmez miydiniz? Ya da zamanında Moba yapmayı? Ki bu emeğin benzerini veren GTA gibi oyunların çok daha fazla kar getirdiği bir gerçek. Ya da Steam ile artık kendini kolayca duyurabilen, minik çaptaki 1-2 saat oyna eğlen çık online oyunları daha pratik şekilde kazanç getirebiliyorlar. Böyle bir gerçek varken, yapımcıya daha az kazanç sağlayan bir iş modeli olan Mmorpg neden tercih etsin ki?"
Bu mantığa katılıyorum çünkü içinde yaşadığımız ekonomik sistem, minimum sürede maksimum kâr elde etmeye odaklı. Bu yüzden daha fazla emek gerektiren oyunlar yerine, erken ulaşım oyunlar, hızlı, çıtır çerez şeyler vb. zamanla piyasayı daha çok domine edecektir. Ancak tamamen bundan ibaret olacağını söylemek fazla yüzeysel bir yaklaşım olur çünkü sektörün geçirdiği başka değişimler de var.
Örneğin, video oyunları ilk ortaya çıktıklarında, oyuncuyu kaybettirmek üstüne odaklıydılar. Günümüzde nostaljik bir şekilde "Ah nerede o eski zor oyunlar!?" diyenleri çok görüyorsunuzdur (özellikle bu '90lar çocuğu denen saçmalığa inanan kişilerden). Bu denilen doğru, ilk oyunlar daha zordu çünkü size o jetonları kaybettirmek istiyorlardı. Bilmeyenler için, eskiden, gavurcada arcade, bizde ise "atariye gitmek" diye anılan muhabbet vardı. Oyun makineleri olan dükkanlara gider, jeton satın alır ve öyle oynardınız. Dolayısıyla oynayanı eğlendiren ama çok küçük hatalardan, hatta sık sık saçma, zevk vermeyen bir zorluktan oyuncuyu kaybettiren oyunlar çok yaygındı. Yani bu piyasa ihtiyaçlarının oyunları şekillendirmesi işin ta en başından beri var.
İşin diğer bir yanı, bu oyunların günümüzden çok daha az yatırım istemesiydi. Hem dizayn olarak yapmaları daha basitti hem de daha az mali kaynak gerektiriyorlardı. Piyasa da daha küçüktü. Bir de bütün bunların üstüne, bu teknolojik imkansızlık sebebiyle çok da düzgün hikayeli ve uzun süreli oyunlar yapılmıyordu. Nostalji gözlüğüyle çok farklı anılıyor ama o dönemki oyunlar o kadar da matah değiller. Sadece ilk oldukları için ve insanların çocukluğunun bir parçası oldukları için özel bir yerleri var.
Mesajın sonuna gelirken, yazıda denilenlere katılmakla beraber, şunu da belirtmek istiyorum. Oyun piyasasında daha kârlı şeyler olabilir ama bu piyasa homojen değil. Farklı zevkleri olan, bu yüzden farklı türlerde oyunlar satabileceğiniz kitleler var. Yani belli bi rota daha kârlı olabilir ama bütün firmaların oraya yüklenmesi gibi bir durum söz konusu olamaz. En azından henüz (çok şükür). Böyle yapılırsa diğer hedef kitleler açıkta kalacaktır. Yani kâr etmenin birden çok yolu var.
---
Not: Şu nostalji gözlüğü olayına biraz daha girmek istiyorum. Çocuklukta ve ergenlik başlarında oynanan oyunlar, insanlarda her zaman ayrı bir yer edinir. Bu yüzden olduğundan daha iyi hatırlanırlar ve abartılırlar. Zamanında Minecraft oynayan çocuklarla ve ergenlerle çok dalga geçildiğini hatırlıyorum. """Hardcore""" oyuncular böyle bir şeyi oyunculuk kavramına yakıştıramıyordu. Şimdi bu Minecraft oynayan çocuklar büyüdü ve Minecraft'ı bir başyapıt olarak anıp, bu sefer Fortnite oynayan çocuklara aynı muameleyi yapıyorlar. Bu aptal döngü devam ediyor. Bırakın çocuklar çocukluklarını yaşasın.
İşin diğer yanında, şu an WoW Classic denen oyunun çıkmasının en büyük sebebi bu nostalji gözlüğüdür. İnsanlar nostalji gözlüğüyle o basit ve ilkel oyun sistemini, aynı skilleri spam'leyip durmayı ve ilkel raidleri çok daha zormuş ve karışıkmış gibi hatırlıyor. Oysa işin zorluğu, otomasyon sistem olmadığı için adam toplamak, net kötülüğünden insanların düşüp durması ve pek çok oyuncunun ne yaptığı hakkında hiçbir fikri olmamasından kaynaklanıyor. Açıkçası bu WoW Classic olayı beni bir yandan güldürüyor, bir yandan da düşündürüyor [buraya Cem Yılmaz referansı yerleştirin]. 15 yıl önce çıkmış ilkel bir oyunu oynayıp, günümüz standartlarıyla artık berbat kalan o sistemi öven ve şu an bir boss'u kesip de "dünya ilklerinden" bahseden insanlar garibime gidiyor. Nasıl dünya ilki olacaksa artık. Oyun çoktan yapıldı ve o dönem oldu bitti. Yaşanan şey çok garip bir simülasyon gibi. Zaten 15 yıl önce yaşanmış bir şeyi, tekrar yaşamak ve garip bir çocukluğa geri dönmek gibi. Kontrolden çıkmış nostalji mi diyeyim, ne diyeyim bilemiyorum. Hayatımda gördüğüm en kötü MMO, WoW Classic olabilir. Dönemi için kötü olduğundan değil, zaten kimse bunu iddia etmez. Garip bir rahme geri dönüş sendromu yaşayan ve yeni her şeyi reddeden oyuncular yüzünden. Eğer bir "ölüm"den söz edilecekse, benim için bunu temsil eden şey WoW Classic olabilir. İşin kötüsü, insanlar bunu seviyor ve istiyor.
Oyuncu kitlesinin büyümesi gerekiyor. Çocukça zevkten ve meraktan kurtulmayı kastetmiyorum. Duygusal olarak gelişememiş, gelişmeyi reddeden insanlar bu kitle içinde çok fazla.
